Jak wywabiać pamy?

Etapy usuwania plam

Przystępując do usuwania plam z materiału , należy uprzednio ustalić rodzaj substancji , z jakiej powstała plama oraz z jakiego surowca materiał jest wykonany. Pozwoli to zastosować takie środki , które usuną plamę , a nie zniszczą materiału.
Należy przy tym pamiętać , że:

• Mocne kwasy niszczą materiały z włókien roślinnych , bawełnę i len
• Ługi , nawet słabe i rozcieńczone , osłabiają materiały z włókien zwierzęcych (wełna , jedwab naturalny)
• Gorąca woda i żrące mydła niszczą materiały wełniane i z włókien syntetycznych
• Środki utleniające (chlorek , soda) osłabiają bawełnę , len i niszczą wełnę
• Do czyszczenia plam używamy rozpuszczalników, wybielaczy lub specjalnych wywabiaczy - w małych ilościach
• Czyścić zawsze przy otwartym oknie i daleko od ognia
• Przed czyszczeniem należy sprawdzić trwałość barwników
• Nie wolno używać acetonu do czyszczenia wyrobów z włókna octanowego, ponieważ rozpuszczą się
• Nie wolno mieszać chemikaliów. Gdy tkanina była już czyszczona jednym środkiem chemicznym, należy ją najpierw dokładnie wysuszyć, wypłukać i dopiero wówczas czyścić innym środkiem

Po wybraniu środka do usuwania plamy ustala się technikę odplamiania. W przypadku materiału barwionego należy wypróbować w miejscach mało widocznych działanie środka wywabiającego na barwnik materiału.

Usuwanie plam należy przeprowadzić możliwie szybko po zauważeniu zaplamienia. Świeża plama usuwa się bowiem o wiele łatwiej niż dawna , ponieważ substancja powodująca zaplamienie nie zdąży przeniknąć w głąb włókien z których zbudowany jest materiał.

Przy odplamianiu stosuje się czynności mechaniczne (np. wykruszanie , wyskrobywanie) , wyższą temperaturę (gorące żelazko) , rozpuszczalniki (np. terpentynę , benzynę) , porowate substancje (np. magnezję z benzyną) oraz takie , które odbarwiają substancję plamiącą lub tworzą z nią łatwe do usunięcia związki chemiczne.

Po działaniu rozpuszczalnikami ważne jest ich dokładne usunięcie wraz z zanieczyszczeniami , w przeciwnym wypadku naokoło miejsca odplamionego tworzy się zaciek , czyli tzw. otoczka.
W celu uniknięcia zacieków kładzie się pod zaplamiony materiał gruby podkład z białej tkaniny bawełnianej lub lnianej i dopiero wtedy tamponem z gazy lekarskiej , zamoczonym w rozpuszczalniku , uderza zaplamione miejsca , przyciskając go lekko do plamy.
Po kilku ruchach tamponik powinien być wymieniony na czysty. Często należy wymienić również podkłady. Powstawaniu otoczki zapobiega również zwilżanie materiału naokoło plamy wodą .

Po zastosowaniu substancji wywołujących reakcje chemiczne na materiale należy po odplamieniu starannie usunąć środek wywabiający (przez płukanie w wodzie lub zobojętnienie odpowiednimi odczynnikami) , w przeciwnym razie materiał ulegnie uszkodzeniu natychmiast lub po pewnym czasie.